|
Wisch is behalve een mooie gemeente, ook een oude gemeente. Een klein stukje over de historie mag hier dan ook niet ontbreken.
De oudste heren van Wisch komen iets na 1150 in onze contreien voor. Het geslacht is afkomstig uit Vreden. Hun bezittingen lagen langs het riviertje de Berkel en zij noemden zich daarnaar: Van Wisge of Van Wisch, het Nederduitse woord voor Weide. Deze naam paste wel bij de bezittingen langs de Berkel, maar eigenlijk niet bij de bezittingen langs de Oude IJssel. Echter, deze laatste plek was wel uitverkoren om hun kasteel neer te zetten.
Het eerste kasteel Wisch stond in de Heuven bij Etten. Wanneer dat gesticht werd is niet precies duidelijk maar reeds in 1178 worden daar genoemd Sweder en Berend van Wisch. De heren van Wisch deden nogal wat voor het klooster Bethlehem te Gaanderen en werden daar ook begraven. Hoe en wanneer het kasteel in de Heuven verdween is onbekend. Omstreeks 1200 echter blijkt een nieuwe burcht te zijn gebouwd op het grondgebied waar nu Terborg ligt en wel op de plaats waar het huidige kasteel staat. De oudste geschreven berichten over de heren van Wisch luidden niet erg gunstig. Er blijkt uit dat zij min of meer bekend stonden als roofridders, die niet alleen boeren en stedelingen lastig vielen maar ook vaak in onderlinge twisten waren gewikkeld. In deze familie- oorlogjes sleepten zij vele partijgangers mee, die elkaar met groot enthousiasme trachtten uit te roeien.
Bij het kasteel, de borch of burcht, vormde zich een kolonie van waaruit Terborg is ontstaan. In 1315 heeft Wisch de hand kunnen leggen op de dorpen Varsseveld en Silvolde. In 1419 werd Terborg door de heren van Wisch verheven tot Stad. In 1486 verkocht de op het huis Wisch residerende tak van de familie het huis Wisch plus de halve heerlijkheid aan graaf Oswald van den Berg te 's-Heerenberg. Als gevolg hiervan werd het huis Wisch steeds vaker aangeduid als het "Bergsche huis", dit zeer tegen de zin van de andere halfheren van Wisch. In 1528 liep dit uit op een verovering van huize Wisch door Joachim van Wisch. Dit kon de hertog van Gelre niet zomaar toestaan; hij zond Maarten van Rossum en deze sloeg het beleg voor het stadje Terborg en hij veroverde in 1531 het kasteel. Joachim van Wisch moest vluchten en het slot werd grotendeels verwoest. Alleen de vierkante toren van de tegenwoordige woonvleugel bleef bespaard. Omstreeks 1425 stierf het geslacht Wisch uit. Het landgoed kwam toen door vererving, huwelijk en koop omstreeks 1849 in handen van de huidige bezitter, de jonkheer Vegelin van Claerbergen. | 
